WPROWADZENIE

 

Pojęcie integracji możemy rozumieć jako scalanie, włączanie, koegzystencje grup. W odniesieniu do placówki edukacyjnej jako włączanie uczniów niepełnosprawnych do nauki w ogólnodostępnych szkołach i placówkach kształcenia masowego razem z uczniami pełnosprawnymi, umożliwieniu im korzystania z środków pomocniczych stosownie do indywidualnych możliwości[1]; wspieranie umiejętności harmonijnego współżycia i współdziałania osób niepełnosprawnych w różnorodnych formach i sytuacjach życia codziennego [2].

            Do uczniów niepełnosprawnych zaliczamy: niedowidzących, niewidomych, niedosłyszących, niesłyszących, z niepełnosprawnością ruchową, z przewlekłymi chorobami psychosomatycznymi, z Zespołem Downa, z upośledzeniem umysłowym, z autyzmem i z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

DLACZEGO SZKOŁA INTEGRACYJNA?

            Nasza szkoła integracyjna powstała w wyniku ogromnego zapotrzebowania społecznego. Na początku były tylko pojedyncze klasy integracyjne, teraz wszystkie, to właśnie takie klasy integracyjne. Gdzie uczniowie niepełnosprawni wspólnie z rówieśnikami zdobywają wiedzę, umiejętności oraz aktywnie uczestniczą w życiu społecznym. Bowiem, integracja to proces, w którym kształcenie i wychowanie ucznia niepełnosprawnego przebiega przy czynnym udziale jego zdrowych rówieśników.

            Znaczącą rolę w tworzeniu klas i szkół integracyjnych odgrywają rodzice uczniów. Integracja jest długim i skomplikowanym procesem, w którym uczenie i okazywanie tolerancji, zrozumienia, pomocy wymaga wsparcia ze strony rodziny.

ROLA PLACÓWKI INTEGRACYJNEJ

 

            Jako szkoła integracyjna szerzymy i krzewimy ideę integracji w środowisku. Uświadamiamy potrzebę tolerancji, zrozumienia i akceptacji inności. Uczymy czerpania radości i satysfakcji z pomocy innym. Dajemy szansę zgodnej zabawy, nauki na terenie szkoły. Podkreślamy wartości  rodziny, organizujemy imprezy klasowe i szkolne z udziałem rodziców. Zapraszamy  do czynnego udziału w życiu klasy i szkoły. Przeciwdziałamy agresji i izolacji niepełnosprawnych. Uczymy odpowiedzialności za siebie i innych, zachęcamy do dbałości o zdrowie. Rozwijamy uczucia patriotyczne w oparciu o rodzinę, stąd aktywna współpraca szkoły z rodzicami.

JAK KSZTAŁCIMY I WYCHOWUJEMY W NASZEJ SZKOLE?

            Zespół Szkół nr 14 w Bydgoszczy to  Szkoła Podstawowa nr 12 z Oddziałami Integracyjnymi oraz Gimnazjum nr 37 Integracyjne. Wspólnie przełamujemy bariery i pokonujemy trudności.

            Z doświadczenia wiemy, że nauczanie integracyjne jest pożądanym, potrzebnymi coraz częściej akceptowanym modelem kształcenia w polskiej szkole. Jest przeciwieństwem segregacji, alternatywą i szansą rozwoju dla dzieci zdrowych i niepełnosprawnych funkcjonujących w naszym środowisku. Ideą jest wspólne oddziaływanie i terapia grupy dzieci o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych oraz różnych możliwościach rozwojowych i poznawczych.


 Kiermasz wielkanocny 2009                   Przedstawienie „Złota Rybaka” w  Przeglądzie                                                                       Miejskim w Zespole Szkół nr 19 

 Innymi słowy dbamy o prawidłowy i wszechstronny rozwój naszych uczniów na miarę ich możliwości  i potrzeb. Otaczamy opieką każde dziecko w klasie i stwarzamy warunki pełnego i harmonijnego rozwoju. Wspomagamy całą rodzinę. Przygotowujemy uczniów do pełnienia odpowiedzialnych ról społecznych. Uczymy współdziałania w grupie rówieśniczej. Stawiamy na wszechstronny rozwój osobowości każdego ucznia naszej szkoły.

            Naszą misją jest dbanie o godność i szacunek dla każdego, wspieranie uczniów i ich rodzin w zakresie edukacji i wychowania.

W naszej placówce obowiązują wartości wpisane w Program Wychowawczy Szkoły. Wartości, które wdrażamy od najmłodszych klas i z wiekiem pielęgnujemy. Dzięki nim nasza szkoła jest tolerancyjna i bezpieczna, z czego jesteśmy dumni.

Tolerancja uczymy: Akceptacji siebie i innych, świadomości istnienia różnic i podobieństw między ludźmi, respektowania innych systemów wartości.

Prawda uczymy: Poszukiwania prawdy w historii, literaturze, życiu codziennym, rozumienia znaczenia prawdy i prawdomówności na co dzień.

Odpowiedzialność uczymy: Odpowiedzialności za siebie i innych, podejmowania decyzji i przewidywania  ich konsekwencji.

Uczciwość: W dylemacie mieć czy być. Wiek XXI to czas szans, ale i czas wielu zagrożeń dla młodego pokolenia. Uczciwość w znaczeniu wiem kim jestem i to co robię i jak robię jest odzwierciedleniem systemu wartości. Ta wartość to jakby podsumowanie trzech wcześniejszych wartości, jeżeli zrozumiane zostały one prawidłowo to wiemy czym jest uczciwość. „Jeden dzięki drugiemu,biegły w sztuce się staje...” (Fragment hymnu szkoły)

TO WŁAŚNIE MY INTEGRACJA NA CO DZIEŃ – CZYM CHARAKTERYZUJE SIĘ NASZA SZKOŁA INTEGRACYJNA?

Kadra pedagogiczna

Po pierwsze klasa ma dwóch wychowawców, z których jednym jest najczęściej nauczyciel przedmiotu, a drugim nauczyciel wspomagający czyli nauczyciel, który bezpośrednio zajmuje się uczniami niepełnosprawnymi, koordynuje pracę uczniów i jest na większości zajęć lekcyjnych. Nauczyciele współpracują ze sobą, wspólnie prowadząc klasę i odpowiadają za całokształt pracy zespołu klasowego. Po drugie oprócz wychowawcy i nauczyciela wspomagającego w działanie klasy włącza się zespół specjalistów, który stanowi grupę wsparcia dla uczniów, ich rodziców i nauczycieli. Są to: pedagog , psycholog, logopeda, i nauczyciele rewalidacji indywidualnej, rytmiki, arteterapii, muzykoterapii, gimnastyki korekcyjnej. Po trzecie szkolny sztab specjalistów tworzy programy terapeutyczno – edukacyjne, indywidualne dla każdego ucznia niepełnosprawnego oraz programy indywidualnego rozwoju dla uczniów zdolnych. Modyfikuje programy nauczania dostosowując je do indywidualnych możliwości uczniów.

Wnikliwa, wieloetapowa diagnoza ucznia

Na początku każdego roku szkolnego przeprowadzamy diagnozę rozwoju, wiedzy i umiejętności każdego ucznia. Wyniki diagnozy pozwalają na opracowanie indywidualnych programów edukacyjno – terapeutycznych oraz we właściwy sposób zorganizować zajęcia lekcyjne i terapeutyczne w szkole i poza nią. Pomagają osiągnąć  zamierzony rozwój, przynoszą zadowolenie ucznia, liczne sukcesy. Pod koniec roku szkolnego i na zakończenie każdego etapu edukacyjnego przeprowadzamy testy kompetencji, które sprawdzają i podsumowują nasze działania.

Różnorodność zajęć

  •  dla uczniów niepełnosprawnych prowadzone są liczne zajęcia rewalidacyjne, m. in.: logopedia, gimnastyka korekcyjna, rewalidacja indywidualna, arteterapia, muzykoterapia, terapia zajęciowa, itd.
  • dla uczniów zdolnych: konsultacje, liczne koła zainteresowań, m. in, kuźnia talentów, koła językowe, komputerowe, klub orląt , koło europejskie, itd.
  • dla uczniów z trudnościami w uczeniu się zajęcia wyrównawcze, specjalistyczne np. terapia pedagogiczna.

 

Uczniowie w trakcie zajęć rewalidacyjnych: Gospodarstwo Domowe

Metody i techniki pracy

Praca w klasie integracyjnej wymaga stosowania wielu różnorodnych sposobów oddziaływań dydaktyczno - wychowawczo - opiekuńczych. Oprócz tradycyjnych metod nauczania w codziennej pracy stosujemy jednocześnie metody aktywizujące, np.

  • ·      krąg uczuć,
  • ·      dyskusje klasowe,
  • ·      burza mózgów,
  • ·      mapa pojęciowa, mentalna,
  • ·      metaplan, dramy, scenki, przedstawienia,
  • ·      gry i zabawy

oraz metody wspomagające rozwój dzieci i młodzieży

  • ·      pedagogiki zabawy, Weroniki Sherborn, kinezjologii P. Denisona, dobrego startu, i inne.

Na terenie naszej placówki prowadzona jest terapia behawioralna.

 Formy i sposoby pracy

Mając na uwadze wszechstronny rozwój każdego ucznia stosujemy różne formy i sposoby pracy na lekcji. Preferujemy zarówno prace zbiorową, indywidualną i grupową. Wykorzystujemy walory każdej z nich dbając o to, aby wzajemnie się przeplatały i uzupełniały. Stosujemy indywidualizację w podejściu do każdego ucznia. Pracujemy w oparciu o indywidualne karty pracy.

Programy adaptacyjne dla uczniów klas pierwszych podstawówki i gimnazjum

 Programy, w ramach których prowadzone są zajęcia adaptacyjne, mają na celu włączenie uczniów w życie szkoły, zmniejszenie stresu związanego ze zmianą placówki oraz zapoznanie przyszłych uczniów ze specyfiką szkoły integracyjnej. W trakcie zajęć uczniowie uświadamiają sobie odpowiedzialności jaka na nich spoczywa, że względu na wybranie nauki w szkole integracyjnej. Odpowiedzialność rozłożona: na każdego ucznia, każdą klasę, ale również na każdego nauczyciela. Najważniejsze, aby pojawiła się współpraca w każdym z tych ogniw oraz pomiędzy nimi. Konieczna jest wiedza na temat integracji i umiejętność jej przekazywania oraz dzielenie się doświadczeniami. Każda zmiana w życiu przynosi ze sobą przeżycia radosne, ale czasami też doznania bolesne i trudne. Problemy związane z adaptacją pojawiają się przy zmianie szkoły, przy przystosowaniu się do zmieniających się warunków na kolejnych etapach kształcenia, dlatego ważne jest podejmowanie takich działań, które ułatwiają dzieciom i młodzieży procesy adaptacyjne.

CO WARTO WIEDZIEĆ?

PEŁNOMOCNIK RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych sprawuje merytoryczny nadzór nad wykonywaniem zadań wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Pełnomocnik jest sekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Powoływany i odwoływany jest przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Niektóre z organizacji zajmujących się osobami niepełnosprawnymi oraz Ich Rodzinami:

  • ·      Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych
  • ·      Polski Związek Niewidomych
  • ·      Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym
  • ·      Krajowe Towarzystwo Autyzmu
  • ·      Fundacja Synapsis
  • ·      FAR (Fundacja Aktywnej Rehabilitacji)
  • ·      Ogólnopolska Federacja Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo
  • ·      Polskie Towarzystwo Walki z Kalectwem
  • ·      Towarzystwo Przyjaciół Dzieci
  • ·      Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji

 

PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA KLAS INTEGRACYJNYCH

Po pierwsze art. 70 Konstytucji RP zapewnia każdemu dziecku niepełnosprawnemu prawo do nauki.

Inne, wybrane akty prawne to:

Ustawa o systemie oświaty z 7 września 1991 r. z późniejszymi zmianami. Zapewnia m. in.:

  • dostosowanie organizacji, treści i metod nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów,
  • korzystanie z opieki psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej,
  • naukę we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną zgodnie z indywidualnymi możliwościami i potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi.

Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010 roku w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych.(Dz.U. z 2010 r. Nr 228, poz.1490)

Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2010 r. Nr 228, poz. 1487)

Rozporządzenie MEN z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników (Dz. U. z 2009 r. Nr 89, poz. 730)

Rozporządzenia MEN z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4, poz. 17)

Rozporządzenie MENiS dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r.  w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych . Informuje o postępowaniu w sprawie wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego bądź indywidualnego nauczania, co odbywa się na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) ucznia.

Rozporządzenie MEN z dnia 28 sierpnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów wymagań będących podstawą przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów. Zawiera standardy wymagań egzaminacyjnych dla uczniów z dysfunkcjami.

Rozporządzenia MEN z dnia 17 listopada 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzenia egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 228, poz.1491)

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 roku w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży.

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 148, poz. 991).

                                                                      

                                                                       Opracowanie: mgr J. Dutkowska, mgr B. Borowicz,                                                                                              mgr Barbara Szurpita

 

Przypisy:

1. Marek - Ruka M. (1996) Tendencje i perspektywy kształcenia niepełnosprawnych w Polsce. Rocznik WSPS t.VII

2. plwikipedia.org/wiki/Integracja_w_edukacji

 

 

Dodatkowe informacje